Halil Berktay’ın 2017-2018 söyleşileri: Batı Sol TürkiyePosted by On 4 Haziran 2018


İHÜ Tarih Bölümü öğretim üyesi Halil Berktay’ın 2017 sonları ve 2018 başlarında (kitapta yanlışlıkla 2015-2018 denmiş) Lâcivert, Yörünge ve Açık Medeniyet dergilerinde yayınlanan çeşitli söyleşileri, bir kısmı yazar tarafından tekrar gözden geçirilmiş ve hayli genişletilmiş olmak üzere, Kopernik yayınevi tarafından Batı Sol Türkiye başlığıyla tekrar basıldı (İstanbul 2018). Söz konusu metinlerde Halil Berktay, (a) son 500 yılı kapsayan Batı hegemonyasının nasıl oluştuğu; (b) Marksizmin bu hegemonyaya ve kapitalist moderniteye nasıl bir karşı çıkışı ifade ettiği; (c) sosyalizmin çöktüğü günümüzde, İslâmın ve özellikle Türkiye’deki İslâmın sistemik muhalefet boşluğunu doldurup dolduramayacağı konularına odaklanıyor.

Kitabın arka kapak yazısında, Berktay’ın sorduğu sorular şöyle özetlenmiş: “Türkiye’nin son yıllardaki meydan okuyuşu, modernitenin gelişim sürecinde nereye oturtulabilir? Şimdiki yeni dünya düzensizliğine nasıl geldik? Kim haklı kim haksız bir yana; hangi koşullar ayrı durma ve direnmeyi eskisinden çok daha mümkün kılıyor?

“Marksizmin bıraktığı boşluğu doldurmaya İslâmiyetin aday olduğu bugün, emperyalizm ve anti-emperyalizm sorunsalının neresindeyiz? Küresele muhalefet taktik veya konjonktürel mi, gerçekten anti-sistemik mi? Başka deyişle, kalıcı ve inandırıcı bir düşünsel platformu var mı? Kurulabilir mi? ‘Dış’ hep kötü ve ‘iç’ hep iyi mi? ‘Yerli ve millî’lik kolay tanımlanabilir bir şey mi? Ne kadarı realize edilebilir? Değişmez bir formülü var mı? ‘Biz’ kimiz ve neyiz, zamanın sonsuz akışı içinde? Müslümanlık, örneğin, ya da Müslüman Türkiye, ya da Türkiye Müslümanlığı, alternatif bir medeniyet veya net bir medeniyet alternatifi sunuyor mu?”

Batı Sol Türkiye akademik bir yayın değil. Daha ziyade bir üst düzey popülarizasyon veya elit popülarizasyon denemesi. Bu ölçüler içinde, Berktay’ın özellikle Marksizm ve sosyalizm tarihini değişik bir şekilde kurma çabası dikkat çekiyor.

Haber ve Duyurular

Comments are disabled.