(1) 2017 sonbaharından başlayarak üç yıl içinde, Tarih Lisans, Tarih Yüksek Lisans, Tarih Doktora ve Bütünleşik Doktora, Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans, Türkiye Çalışmaları doktora ve Bütünleşik Doktora olmak üzere beş ana programımızı kurmuş ve öğretim yelpazemizi tamamlamış olacağız. (2) Tarih Lisans programımıza her yıl ortalama 10, Tarih ve Türkiye Çalışmaları Yüksek Lisans programlarımıza her yıl gene yaklaşık 10’ar, Tarih ve Türkiye Çalışmaları Doktora programlarımıza her yıl en fazla 5’er öğrenci almak suretiyle, zaman içinde toplam 150 öğrenci ve öğretim üyesini kapsayan bir Tarih camiası oluşturuyoruz. (3) Bu zemin üzerinde, İslâm, Ortadoğu, Osmanlı ve Modern Türkiye tarihi alanlarında Türkiye’deki en iyi beş; ABD, Kanada, İngiltere ve Kıta Avrupası da dahil olmak üzere Batı dünyasında en iyi onbeş Tarih bölümü arasında yer almayı amaçlıyoruz.

İbn Haldun Üniversitesi Tarih Bölümü’nün varlık nedeni ve temel amacı beş kademede ele alınabilir. Birincisi, İHÜ’nün çekirdek müfredatını oluşturan Üniversite Dersleri’nin bir bölümünü omuzlamak suretiyle bütün lisans öğrencilerinin önünde zengin kültür ve düşünce ufukları açmaktır. İkincisi, kendi lisans program üzerinden, dünya, Osmanlı ve Türkiye tarihi alanlarındaki bilgi birikimlerinin yanısıra, sağlam bir bilim nosyonu ve etik duruşu da edinmiş; akademik ciddiyeti müdrik; ileri düzeyde okuma, yazma ve konuşma becerilerine sahip mezunlar vererek, iç istihdam piyasasının kalite ve derinlik kazanmasına yardımcı olmaktır. Üçüncüsü, bu mezunlardan tarih öğretmenliğini seçecek olanlar sayesinde, ilk ve orta öğretimi beslemek ve desteklemektir. Dördüncüsü, yüksek lisans ve doktora programları aracılığıyla, Türkiye tarihçiliğini tam anlamıyla dünya tarihçiliği düzeyine çıkarmak; özel ve çok yoğun bir öğrenme ortamı yaratıp, gerek araştırmaları ve yayınları, gerekse ders verme kapasiteleri bakımından dünyanın en seçkin üniversitelerinde çalışabilecek genç tarihçiler yetiştirmektir. Beşincisi, bütün bu yollarla Türkiye’nin tarih ikliminin, medyasının ve genel kamuoyunun daha fazla ölçü, ciddiyet ve sorumluluk edinmesine katkıda bulunmaktır.

Historian, historiographer, demographer and sociologist – as a 14th century intellectual giant Ibn Haldun was a man of many talents. Nearly 650 years from the inception of the Muqaddimah, the History Department at IHU aspires to a similarly complex, interdisciplinary, multi-faceted, comparative and sociological richness capable of transcending both Eurocentric and narrowly Ottoman-Turkish focused approaches. Eventually the History Department will be running a full range of five undergraduate and graduate programs: a History BA, a History MA (with and without thesis), and a History PhD, plus a more interdisciplinary MA in Turkish Studies (with and without thesis) as well as a unique PhD also in Turkish Studies. In all cases, English is the primary language of instruction, complemented by proficiency in Modern Turkish as well as the requisite research languages of Ottoman Turkish, Arabic and Persian. In turn, such linguistic skills shall pave the way for a combination of high standards in empirical research with broad theoretical horizons.

Apart from these current or projected degree programs, History also makes a rich contribution to, and benefits maximally from, the undergraduate core curriculum. Crucial in this regard are eight (out of twelve) University Courses on world history, world art and literature, Modern Turkish history, and Modern Turkish literature. A second tier of foundation-building for the History BA comprises a pool of ten electives from other IHU faculties and departments, including two law (LAW), two economics (ECON), two politics (POLS), two sociology (SOC) and two philosophy (PHIL) courses. To complete the History BA, students have to take a minimum of six courses from this pool. They may do so at any time after their freshman year. This is intended to enhance their mental awareness of neighboring disciplines and to instill an overall sense of the Humanities and Social Sciences. Next come (a) a required course in historical thought and method, as well as (b) a selection of three out of ten courses in world history or historical sociology that are listed as core electives. Students are then directed to one of three sub-concentrations:

Ottoman and Modern Turkish History;
Middle Eastern, Islamic and Asian History;
European and American History.
Each specialization calls for another five electives, plus a set of language requirements specific to that branch. For their remaining electives, students are encouraged to turn to a broad range of art and literature courses to bolster their cultural background and diversify their intellectual horizons.

Staff & Courses

[PhD University of Birmingham] Ders yelpazesi: Dünya ve Avrupa tarihi. Genel historiyografi. Tarım ve köylü toplumları. Türkiye ve Balkan milliyetçi historiyografileri. Türk milliyetçiliğinin doğuşu. 20. yüzyıl Türkiye tarihi. Marksizm ve sosyalizm tarihi.

2018-2019 öğretim yılı: (Lisansta) SPS 101-102 (İnsan ve Toplum I-II); GE 100 (Üniversite Hayatına Giriş); HIST 102 (Modern Türkiye Tarihi II Yirminci Yüzyıl). (Lisansüstünde) HIST 503-504 (Dünya Tarihi I-II); HIST 571 (“Uzak Asya”dan Akdeniz’e; Türklerin Tarihi, Türkiye’nin Tarihi); HIST 572 (İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Milliyetçiliği ve Ulus-Devleti).

[PhD Universität Hamburg] Ders yelpazesi: 14.-18. yüzyıl Osmanlı sosyal ve kültürel tarihi. Osmanlı devleti ve toplumu ile karşılaştırma içinde, İran ve Hindistan (Mughallar). Maddî kültür, üretimi, üreticileri. Akdeniz ve Anadolu tarihinden seçme konular.

2018-2019 öğretim yılı: (Lisansüstünde) HIST 536 (Bir Kentin Tarihi II: Osmanlı İstanbulu, 1450-1900); HIST 514 (Üç Barut İmparatorluğu); HIST 519 (Akdeniz Kentleri (1400-1800)); HIST 539 (Evliya Çelebi Okumaları).

[PhD University of Manchester] Ders yelpazesi: İslâm tarihi. Modern ve çağdaş Ortadoğu tarihi. Genel olarak eğitim ve özel olarak İslâm eğitim tarihi. Osmanlı Türkçesi ve Arapça (ileri düzeyde metin okumaları).

2018-2019 öğretim yılı: (Lisansüstünde) HIST 515 (Modern Ortadoğu Tarihi (1920’lere kadar)); HIST 516 (1918’den Günümüze Çağdaş Ortadoğu Tarihi); HIST 562 (Osmanlı İmparatorluğu’nda Modernleşme ve Reform).

[PhD Georgetown University] Ders yelpazesi: 17. ve 18. yüzyıl Osmanlı tarihi. Dünya Tarihi. Çevre tarihi. Her düzeyde Osmanlı Türkçesi.

2018-2019 öğretim yılı: (Lisansüstünde) HIST 551 (1600-1800 Dönemi Osmanlı Tarihinin Kaynakları ve Yöntemleri); HIST 581 (Çevre Tarihi).

[PhD Ludwig-Maximiliens-Universität München] Ders yelpazesi: 19. yüzyıl Osmanlı-Türkiye tarihi. 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda devlet, toplum ve din. Osmanlı’da modern devletin oluşumu. Tarihsel yöntem ve düşünce. Her düzeyde Osmanlı Türkçesi.

2018-2019 öğretim yılı: (Lisansta) HIST 101 (Modern Türkiye Tarihi I Ondokuzuncu Yüzyıl). (Lisansta ve lisansüstünde) TLL 303/503 (İleri Düzeyde Osmanlı Türkçesi I) ve TLL 304/504 (İleri Düzeyde Osmanlı Türkçesi II).

[PhD Bilkent Üniversitesi] Ders yelpazesi: 1300-1600 Osmanlı tarihi. Osmanlı müesseseleri ve idare teşkilâtı. İslâm-Osmanlı siyasî düşüncesi. Osmanlı tarihyazımı. Osmanlı ilmiyesi ve düşünce tarihi. Her düzeyde Osmanlı Türkçesi.

2018-2019 öğretim yılı: (Lisansta ve lisansüstünde) TLL 301/501 (Temel Düzeyde Osmanlı Türkçesi I) ve TLL 302/502 (Temel Düzeyde Osmanlı Türkçesi II). (Lisansüstünde) HIST 541 (1300-1600 Dönemi Osmanlı Tarihinin Kaynakları ve Yöntemleri); HIST 531 (Osmanlı Kurumlar Tarihi).

[PhD University of Chicago] Ders yelpazesi: 19. yüzyıl Osmanlı tarihi, İslâm tarihi. İslâm ve Osmanlı bilim tarihi. Modern bilimlerin etkisinde İslâm ve Osmanlı düşünce dünyası.

2018-2019 öğretim yılı: (Lisansüstünde) HIST 511 (Erken Dönem İslâm Tarihi (1100’e kadar)); HIST 512 (İslâm Tarihi: Orta Dönem (y. 945 – 1500)).

İznik kırmızısı, Kütahya mavisi

İznik kırmızısı, Kütahya mavisi

Kanunînin sadrazamı Rüstem Paşa’nın 1561-1563 arasında Mimar Sinan’a yaptırdığı camiin ünlü çinileri.
Nikolay Getman’dan (1917-2004) iki Gulag tablosu

Nikolay Getman’dan (1917-2004) iki Gulag tablosu

Nikolay Getman’dan (1917-2004) iki Gulag tablosu. Getman’ın kendisi 1946-1953 arasını (yani Stalin’in son yedi yılını) Sibirya’daki “çalışmam kampları”nda geçirmiş ve yetkili makamların propaganda ihtiyaçlarına uygun posterler çizerek hayatta kalabilmişti. Bugün, kamplardaki hayatın gerçeklerini resme dökebilmiş pek az sanatçıdan biri olarak hatıtrlanıyor. Solda, bir kampın karlar altındaki kış görüntüsü. Nöbetçi kuleleri, projektörler, bekçi köpekleri. Sağda, trenden yeni inmiş bir mahkûm kafilesi.
Tac Mahal

Tac Mahal

Tac Mahal (= sarayın tâcı). Mughal (Babürlü) hükümdarı Şah Cihan’ın (hd 1628-1658), karısı Mümtaz Mahal için 1632-1653 arasında Agra kentinden geçen Yamuna nehrinin güney kıyısına yaptırdığı, fildişi ve beyaz mermerden türbe. Osmanlılardaki cami geleneğine karşı, Mughal’lardaki türbe geleneğinin doruğu. 1840 dolaylarında yapılan bu çizim halen Londra’da, Victoria and Albert Museum’da.
Gaz yemiş askerler

Gaz yemiş askerler

Birinci Dünya Savaşı’nın Batı cephesinde, zehirli gaz hücumuna uğramış ve gözleri görmeyen İngiliz askerleri bir pansıman merkezinde.
İmparatorluk ve anıtsal dinî mimarî

İmparatorluk ve anıtsal dinî mimarî

Kanunî döneminde Mimar Sinan’ın 1551-1557 yılları arasında inşa ettiği Süleymaniye Camii ve (çeşitli medrese, kütüphane, hastane, sıbyan mektebi, hamam, imaret, hazire ve dükkânları içeren) külliyesinin havadan görünüşü.
Yelkenden buhar çağına

Yelkenden buhar çağına

J.M.W. Turner, The Fighting Témeraire tugged to her last berth to be broken up [İngiliz donanmasının The Fighting Témeraire savaş gemisi, parçalanmak üzere son rıhtımına çekilirken]. Tarih 1838. Ahşap yelkenliler  çağının sonu; buhar çağının, sonra buhar ve çelik çağının başlangıcı.
Osmanlı yayılmasının sonu

Osmanlı yayılmasının sonu

Macar ressam Juliusz Kossak’ın 1882 tarihli “1683 Viyana Muharebesi” tablosu (halen Varşova’da, Ulusal Müze’de). Sağda, yokuş aşağı taarruzları Merzifonlu’nun ordusunun son direncini de kıran Polonya hussar süvarilerinden bazıları. Sol ortada Polonya kralı Jan Sobieski. Orta Avrupa’daki Osmanlı yayılmasının sonu.
Faşist diktatörler

Faşist diktatörler

1933-1945: insanlığın en kötü on iki yılı. Hitler’in 3-8 Mayıs 1938’deki ilk Roma ziyaretinin ikinci gününde, sol önde Adolf Hitler ve Benito Mussolini, arkalarında hepsi üniformalı bütün Faşist ve Nazı erkân, Vittorio Emmanuele Anıtı’nın merdivenlerinden inerken.
Savaşçılar da dinlenir

Savaşçılar da dinlenir

Kırmızı zemin üzerine siyah figürlü Antik Yunan çömleklerinin en ünlülerinden biri: gövdesi de, üzerindeki resimleri de Exekias’ın eseri olan “Vatikan Amforası.” Efsanevî Troya savaşı sırasında bir nefeslenme ânı: Homerik destanların  ünlü Aka kahramanlarından Ajax ve Akilleos, omuzlarında mızrakları, taşların zar atılarak oynatıldığı bir oyuna dalmış gibi. Sağdaki Ajax; solda, miğferli olan Akilleos. İÖ 6. ve 5. yüzyıllardan 150 kadar örneği bilinen bu sahnenin belki en mükemmel resmedilişi.
Evrensellik ve hoşgörü arayışları

Evrensellik ve hoşgörü arayışları

Solda, Mughal (Babürlü) hükümdarı Ekber Şah’ın (hd 1556-1605), Fatehpur Sikri’deki sarayında 1575’te yaptırdığı İbadethane bölümünün restore edilmiş hali. Sağda, Nar Singh’in 1605 dolaylarında resimlediği Ekbernâme’den bir minyatür: Ekber Şah bir Cuma gecesi, Müslüman din adamlarının yanısıra Hinduların, Katoliklerin, Zerdüştçülerin, hattâ ateistlerin katılmasını teşvik ettiği söylenen inanç ve inançsızlık tartışmalarından birini yönetirken.
Garp cephesinde yeni bir şey yok

Garp cephesinde yeni bir şey yok

Erich Maria Remarque’ın ünlü Birinci Dünya Savaşı romanından fırladığı izlenimini veren bir sahne. Bir ormandan geriye kalan: ağır topçu bombardımanı altında iskelete dönmüş ağaç hayaletleri. Sürekli yağmurun bataklığa dönüştürdüğü cephe gerisinde, göletlerin üzerine döşenen tahta yollarda İngiliz askerleri.
Göklerin ve denizlerin keşfi

Göklerin ve denizlerin keşfi

Yeniçağın bilim ve coğrafya patlamasını yansıtan, aşağı yukarı aynı tarihlerde, 1668-1669’da, belki birlikte yapılmış iki Johannes Vermeer tablosu. Solda, Coğrafyacı (halen Frankfurt’ta, Stadelsches Kunstinstitut Museum’da). Sağda, Astronom (halen Paris’te, Louvre Müzesi’nde).
Yeni bir sınıf

Yeni bir sınıf

Mustafa Kemal ve karargâh ekibi, 1915 Çanakkale muharebelerinin 6-10 Ağustos arasındaki Suvla çıkarması ve Anafartalar aşaması sırasında, Conkbayırı’nda. 19. yüzyıl Tanzimat modernleşmesinin ürünü: hepsi aynı haki üniformalar içinde; aynı çizmeler, aynı palaskalar, göğüslerinde aynı topçu dürbünleriyle; küçültülmüş nizamî bıyıkları ve birbirine benzeyen duruşlarıyla, düzenli bir devlet ordusunun zabitleri.
Uygarlıklar ve göçebeler

Uygarlıklar ve göçebeler

Büyük Çin Seddi. Yerleşik Çin tarım alanları, devletleri ve imparatorluklarını Avrasya steplerinin atlı gçebe akınlarına karşı korumak amacıyla, İÖ 7. yüzyılda yapılmaya başlayan, yüzyıllar boyunca adım adım gelişen, ancak bugüne kadar gelen hali daha çok Ming Hanedanı döneminde (1368-1644) inşa edilen, toplam 21,196 kilometre uzunluğundaki muazzam tahkimat sistemi.
Sömürgeciliğin vahşeti

Sömürgeciliğin vahşeti

yüzyıl sonu emperyalizminden bir isyan ve sonra dehşet sahnesi. Eski adıyla Rodezya, bugünkü adıyla Zimbabwe’yi yöneten İngiliz Güney Afrika Kumpanyası’na karşı patlak veren Ndebele-Shona ayaklanmasının bastırılmasıyla birlikte gelen Temmuz 1896 idamları. Ağaçta sallanan siyah gövdeler. Beyazlar seyrediyor.
Bilgi ve bilgeliğin idealizasyonu

Bilgi ve bilgeliğin idealizasyonu

Raffaello (Raphael), The School of Athens (Atina Okulu). Vatikan’daki Stanza della Segnatura’nın duvarlarındaki fresklerden. Yapım tarihi 1509-1511. -- Bir bilgi ve bilgelik camiasının idealize edilmiş tasviri. Ortada Plato ve Aristo, maddenin mi, idea’ların mı önce geldiğini tartışıyor. Çevrelerinde, bütün diğer Eski Yunan düşünür, yazar, şair, tragedyacı, tarihçi ve coğrafyacıları, sanki aynı zaman ve yerde yaşamışlar gibi yer alıyor.
İki Osmanlı padişahı

İki Osmanlı padişahı

The Sultan Mehmet II 240 yıl arayla iki Osmanlı sultanı. Solda, Fatih’in kendi dâvetiyle İstanbul’a gelen ünlü Röneesans ressamı Gentile Bellini’nin 1480’de yaptığı II. Mehmet portresi (halen Londra’da Victoria and Albert Museum’da). Sağda, Levnî resimlediği 1720 surnâmesinden, III. Ahmed ve şehzadesi.
İskender Mozayiği

İskender Mozayiği

1831’de Pompeii kazıları sırasında, bir Roma villasının büyük salonunun zemininde bulunan ve İskender Mozayiği olarak ünlenen, 5.82 x 3.13 metre boyutlarındaki taban mozayiği. Büyük İskender ile Pers imparatoru Darius arasında cereyan eden iki büyük muharebeden birini ya İÖ 333 tarihli İssos veya İÖ 331 tarihli Gaugamela (Arbela) savaşını canlandırdığı düşünülmekte. İskender resmin sol tarafından süvarilerinin başında fırtına gibi geliyor, ama savaş arabasındaki Darius dönmüş ve kaçıyor bile. İki rakip hükümdarın bakışları resmin ortasında bir yerde buluşuyor.  Bugün Napoli Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde.
Soykırım

Soykırım

Auschwitz ölüm kampından bir bölüm: tren dolusu kafileler halinde getirilen Yahudilerin ve diğer mahkûmların indirilip, SS’lerce gözden geçirilerek hangilerinin “işe yaramaz” diye derhal gaz odalarına gönderileceğine, hangilerine ise korkunç koşullarda zorla çalıştırılma karşılığı daha birkaç ay hayat hakkı tanınacağına ilişkin ilk kararların verildiği peron. 1942-45 arasında sadece bu kampta, 1.1 milyonu aşkın kadın, erkek ve çocuk Nazilerce katledildi.
1830 devrimleri

1830 devrimleri

Eugène Delacroix, La Liberté guidant le peuple [Liberty Leading the People = Özgürlük Halka Yol Gösteriyor]. Fransız Romantizminin öncüsü kabul edilen Délacroix’nın (1798-1863) tablosu, 1815’de Viyana Kongresi ile başlayan Restorasyon döneminin ilk büyük sarsıntısını, 1830’da Kral X. Charles’ı deviren Temmuz Devrimini yüceltirken, aynı zamanda çağın dinmeyen devrim ve özgürlük tutkusu, kent ayaklanmaları ve sokak savaşları hakkında da bir fikir veriyor. Eser halen Paris’te, Louvre Müzesindedir.